<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="K35n1258">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Tripiṭaka Koreana (Shinwenfeng Edition), Electronic version, No. 1258 御製蓮華心輪迴文偈頌</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">高麗大藏經（新文豐版）數位版, No. 1258 御製蓮華心輪迴文偈頌</title>
			<author>宋 太宗趙炅撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>25卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">K</idno>.<idno type="vol">35</idno>.<idno type="no">1258</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-12-21 20:09:01 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Tripiṭaka Koreana (Shinwenfeng Edition)</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">高麗大藏經（新文豐版）</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">御製蓮華心輪迴文偈頌</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Research Institute of Tripitaka Koreana(RITK), Input by CBETA(first version), Input by CBETA(second version)</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">高麗大藏經研究所提供，CBETA 人工輸入（版本一），CBETA 人工輸入（版本二）</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【麗】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02244">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02244</charName>
				<mapping cb:dec="985284" type="PUA">U+F08C4</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>沷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泛-之+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07448">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07448</charName>
				<mapping cb:dec="990488" type="PUA">U+F1D18</mapping>
			<mapping type="unicode">U+21A0B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>冥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[宜/八]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07536">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07536</charName>
				<mapping cb:dec="990576" type="PUA">U+F1D70</mapping>
			<mapping type="unicode">U+289A3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>銳</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[銳-兄+允]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB07883">
				<charName>CBETA CHARACTER CB07883</charName>
				<mapping cb:dec="990923" type="PUA">U+F1ECB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+39FE</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+忽]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08073">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08073</charName>
				<mapping cb:dec="991113" type="PUA">U+F1F89</mapping>
			<mapping type="unicode">U+23140</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>旨</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[〦/日]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08891">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08891</charName>
				<mapping cb:dec="991931" type="PUA">U+F22BB</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22663</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>惡</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[栗-木+心]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08974">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08974</charName>
				<mapping cb:dec="992014" type="PUA">U+F230E</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22649</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>惱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[惱-囟+山]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB09175">
				<charName>CBETA CHARACTER CB09175</charName>
				<mapping cb:dec="992215" type="PUA">U+F23D7</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9834</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>穎</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(上/示)*頁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB09238">
				<charName>CBETA CHARACTER CB09238</charName>
				<mapping cb:dec="992278" type="PUA">U+F2416</mapping>
			<mapping type="unicode">U+21589</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>卵</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[夕*(ㄗ@、)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB11040">
				<charName>CBETA CHARACTER CB11040</charName>
				<mapping cb:dec="994080" type="PUA">U+F2B20</mapping>
			<mapping type="unicode">U+23E2A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>復</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+复]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB11301">
				<charName>CBETA CHARACTER CB11301</charName>
				<mapping cb:dec="994341" type="PUA">U+F2C25</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>閱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[門@(八/允)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB12752">
				<charName>CBETA CHARACTER CB12752</charName>
				<mapping cb:dec="995792" type="PUA">U+F31D0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+5F25</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>彌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[弓*(乞-乙+小)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB13059">
				<charName>CBETA CHARACTER CB13059</charName>
				<mapping cb:dec="996099" type="PUA">U+F3303</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+29BBA</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬘</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬘-又+万]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB13593">
				<charName>CBETA CHARACTER CB13593</charName>
				<mapping cb:dec="996633" type="PUA">U+F3519</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2AAEC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>性</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[怡-台+主]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName>
				<mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15891">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15891</charName>
				<mapping cb:dec="998931" type="PUA">U+F3E13</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+2D077</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>冥</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[冗-几+具]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB17200">
				<charName>CBETA CHARACTER CB17200</charName>
				<mapping cb:dec="1000240" type="PUA">U+F4330</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>從</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+(從-彳)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB21078">
				<charName>CBETA CHARACTER CB21078</charName>
				<mapping cb:dec="1004118" type="PUA">U+F5256</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+5F03</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[ㄊ/廾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB27329">
				<charName>CBETA CHARACTER CB27329</charName>
				<mapping cb:dec="1010369" type="PUA">U+F6AC1</mapping>
			<mapping type="unicode">U+39B2</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[栽-木+(万-一)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB28575">
				<charName>CBETA CHARACTER CB28575</charName>
				<mapping cb:dec="1011615" type="PUA">U+F6F9F</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+3E26</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>牙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[牙-(必-心)+(乂-(必-心))]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB30072">
				<charName>CBETA CHARACTER CB30072</charName>
				<mapping cb:dec="1013112" type="PUA">U+F7578</mapping>
			<mapping type="unicode">U+20860</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>敕</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(〦/米)*力]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB30265">
				<charName>CBETA CHARACTER CB30265</charName>
				<mapping cb:dec="1013305" type="PUA">U+F7639</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+5EBB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>庶</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[庴-日+(人*人)]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2011-02-15T17:05:07">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0729a" n="0729a"/>
<lb ed="K" n="0729a01"/><cb:docNumber>K. no. 1258</cb:docNumber>
<lb ed="K" n="0729a02"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>御製蓮華心輪廻文偈頌卷第一<note place="inline">幷序</note>　富</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="K" n="0729a03"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">序</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a0301">朕聞。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a0303" cb:place="inline"><note place="inline">朕者我也高大尊勝之德唯一人之稱也雖非目擊金容而乃耳傳寶偈故曰朕聞也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0729a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a0401">如來妙法理深也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a0408" cb:place="inline"><note place="inline">承眞如實道來成正覺故曰如來妙法者能詮敎也理深
<lb ed="K" n="0729a05"/>者所顯義也摽能詮之妙法開中道之玄微喩顯蓮華法明離染理果俱出水敎行並開敷也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a0537" cb:place="inline">不可
<lb ed="K" n="0729a06"/>輕易而銓量。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a0606" cb:place="inline"><note place="inline">妙法高深秘要難測万象含於一字千訓備於一言似於優曇難逢
<lb ed="K" n="0729a07"/>希有非聲聞小智容易而銓量也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a0714" cb:place="inline">眞諦奧玄智廣也。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a0721" cb:place="inline"><note place="inline">菩提涅槃理智二果
<lb ed="K" n="0729a08"/>也眞諦者眞實理佛性也智廣者無漏根本智也奧女者心欲緣而慮絕口欲談而詞喪不可思議者哉</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0729a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a0901">豈非邪見而測度。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a0908" cb:place="inline"><note place="inline">因中菩薩聲聞尙未窮究佛之深理豈是凡夫九十六種
<lb ed="K" n="0729a10"/>邪見之徒而能測度</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1009" cb:place="inline">諒慈悲而攝受諸相。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a1017" cb:place="inline"><note place="inline">慈能與人天之樂悲能拔
<lb ed="K" n="0729a11"/>三途之苦攝受者<name role="" type="person">瞿師羅</name>長者覩三尺而發心五百婆羅門見<g ref="#CB01926">灰</g>身而起信隨其諸相攝受舍生也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1139" cb:place="inline">匪
<lb ed="K" n="0729a12"/>宏遠而導達有情。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a1208" cb:place="inline"><note place="inline">匪者非也宏者大也若非大智慈悲誰能導引群品
<lb ed="K" n="0729a13"/>令出輪迴</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1305" cb:place="inline">救度群生胎<g ref="#CB09238">𡖉</g>濕化。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a1313" cb:place="inline"><note place="inline">現三類之化身救長夜之業苦普使四生
<lb ed="K" n="0729a14"/>九類同修十善五常</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1409" cb:place="inline">開大利益示現傍通。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a1417" cb:place="inline"><note place="inline">三變土田八方嚴淨開示要道
<lb ed="K" n="0729a15"/>大化群生故曰開大利益現鹿馬之形提接同類居尊高之位誘化人天故曰示現傍通矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1536" cb:place="inline">喩說
<lb ed="K" n="0729a16"/>分眀。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a1603" cb:place="inline"><note place="inline">經云諸有智者以譬喩得解故云喩說分眀也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1621" cb:place="inline">遠離於昬濁顚倒。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0729a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a1701"><note place="inline">遠離者不著也昬者昬衢濁謂五濁顚倒者三顚倒也若能修行遠離顚倒自然出於昬濁也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1737" cb:place="inline">人我
<lb ed="K" n="0729a18"/>執著。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a1803" cb:place="inline"><note place="inline">居凡夫地有人執法執二執不斷預聖無由也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1821" cb:place="inline">可超於智慧菩
<lb ed="K" n="0729a19"/>提。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a1902" cb:place="inline"><note place="inline">可超者可證也若菩薩遇法華之會入開示悟門何智慧而不超乃菩提而必證也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a1934" cb:place="inline">發自
<lb ed="K" n="0729a20"/>予懷。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729a2003" cb:place="inline"><note place="inline">發者擧眀也<anchor xml:id="nkr_note_add_0729a2001" n="0729a2001"/><anchor xml:id="beg0729a2001" n="0729a2001"/>自<anchor xml:id="end0729a2001"/>予懷者宸衷也將欲擧眀宸衷覆燾之心湏與方便是著心輪偈也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729a2035" cb:place="inline">而
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0729b" n="0729b"/>
<lb ed="K" n="0729b01"/>成斯偈。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b0104" cb:place="inline"><note place="inline">而者語助之辝成者<anchor xml:id="nkr_note_add_0729b0101" n="0729b0101"/><anchor xml:id="beg0729b0101" n="0729b0101"/>已<anchor xml:id="end0729b0101"/>圓之義斯偈者卽心輪頌也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b0124" cb:place="inline">破煩<g ref="#CB08974">𢙉</g>障。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0729b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b0201"><note place="inline">衆生無始輪迴不得出離盖爲煩<g ref="#CB08974">𢙉</g>覆障是以佛說一乘七喩誘生智慧令破煩<g ref="#CB08974">𢙉</g>覆障漸求大智</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b0239" cb:place="inline">入
<lb ed="K" n="0729b03"/>修行門。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b0304" cb:place="inline"><note place="inline">入謂趣入衆生自無始時來往復諸趣不見正道如來方便開諸敎門謗勸進修使
<lb ed="K" n="0729b04"/>之令入貧子勤作斯喩顯矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b0412" cb:place="inline">達彼岸而精進無邊。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b0420" cb:place="inline"><note place="inline">達者到也菩薩
<lb ed="K" n="0729b05"/>欲出生死此岸求達菩提彼岸而乃興慈運悲得勞忍苦歷無數刼方得成佛故云達彼岸而精進無邊</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0729b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b0601">渡苦海而逍遙自在。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b0609" cb:place="inline"><note place="inline">渡者越也苦者衆苦也因衆苦無邊乃喩於海
<lb ed="K" n="0729b07"/>依法華事理修證必能越渡苦海方可名爲出三界人淪溺旣超故逍遙自在也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b0732" cb:place="inline">將其小
<lb ed="K" n="0729b08"/>善。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b0802" cb:place="inline"><note place="inline">將者猒也其小善者且以君之務化本在無爲合於法華會三之理今言小善是謙諭也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b0836" cb:place="inline">普
<lb ed="K" n="0729b09"/>施衆生。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b0904" cb:place="inline"><note place="inline">普者遍也施者與也衆生者黎元也經云一雨所滋三草並茂乃普施之義也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b0934" cb:place="inline">且
<lb ed="K" n="0729b10"/>夫萬仞山高。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b1006" cb:place="inline"><note place="inline">四寶峯巍七金磅礡匪常情而可測唯聖智以方知<name role="" type="person">妙高山</name>四寶所
<lb ed="K" n="0729b11"/>成黃金白銀水精翡翠瑠璃七金卽<name role="" type="person">香水海</name>內周圍七帀</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b1123" cb:place="inline">劫盡而尙爲<g ref="#CB01926">灰</g>燼。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0729b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b1201"><note place="inline">曰歷三灾俄消萬仞蓋洪波而浩浩矧熾煏以炎炎是致喬巒俄成煨燼經云劫火洞燃大千俱壞湏<g ref="#CB12752">弥</g>
<lb ed="K" n="0729b13"/>巨海磨滅無餘</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b1307" cb:place="inline">五慾業重緣牽而海變桒田。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b1318" cb:place="inline"><note place="inline">六塵由是紛飛
<lb ed="K" n="0729b14"/>三業以之而掉悔此表心不孤起仗境方生如居於劫外地前必是乎境強識劣更若以寒來暑往他季
<lb ed="K" n="0729b15"/>而谷變陵遷烏兔如飛光陰似箭深合敎理密契筌蹄五欲卽色聲香味觸三業謂身口意等三業也矣</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0729b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b1601">悟三乘者不戀愛河。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b1609" cb:place="inline"><note place="inline">上中下根名曰三乘聲聞喩於羊車緣覺喩於鹿車
<lb ed="K" n="0729b17"/>菩薩喩於牛車謂之三乘<anchor xml:id="nkr_note_add_0729b1701" n="0729b1701"/><anchor xml:id="beg0729b1701" n="0729b1701"/>已<anchor xml:id="end0729b1701"/>越暴流尋達彼岸</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b1719" cb:place="inline">明四智者常居淨土。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b1727" cb:place="inline"><note place="inline">四智
<lb ed="K" n="0729b18"/>乃菩提之本稱也諸佛轉八識而成四智所謂大圓照智平等性智妙觀察智成所作智昧之者暴流難
<lb ed="K" n="0729b19"/>越了之者佛國定生非聖智以難窮匪宸衷而莫究</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729b1921" cb:place="inline">曉浮生於幻夢覺塵
<lb ed="K" n="0729b20"/>世若浮泡。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729b2005" cb:place="inline"><note place="inline">迅速流季眞同幻夢瞥然浮世何異浮泡盖未證於眞常致難<anchor xml:id="nkr_note_add_0729b2001" n="0729b2001"/><anchor xml:id="beg0729b2001" n="0729b2001"/>挽<anchor xml:id="end0729b2001"/>於朽宅苟非
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0729c" n="0729c"/>
<lb ed="K" n="0729c01"/>洞達莫曉斯文故道德經云愚者暗於成事智者見於未萌也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c0125" cb:place="inline">每行化俗之方。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c0131" cb:place="inline"><note place="inline">屬力
<lb ed="K" n="0729c02"/>黎民之類常懷惻隱之心施惠愛以臨之布德澤而潤之不唯表君聖臣賢抑亦使父慈子孝</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c0237" cb:place="inline"><g ref="#CB30265">庻</g>
<lb ed="K" n="0729c03"/>招眞空之理得而自樂退想忘情。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c0314" cb:place="inline"><note place="inline">然後住想空門留心
<lb ed="K" n="0729c04"/>釋氏貴以雙空之理潛袪八側之情卽封執自除疑滯斯遣也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c0425" cb:place="inline">朕機務之餘留
<lb ed="K" n="0729c05"/>心釋典。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c0504" cb:place="inline"><note place="inline">天下文軌混同帝<anchor xml:id="nkr_note_add_0729c0501" n="0729c0501"/><anchor xml:id="beg0729c0501" n="0729c0501"/>臨<anchor xml:id="end0729c0501"/>萬國洪纖機務躬自宸衷旰食宵衣觀書闕禮叶文武之道固
<lb ed="K" n="0729c06"/>慈憸之心而復景慕如來睠懷眞典</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c0615" cb:place="inline">乃搆廻文之偈精求玄妙之
<lb ed="K" n="0729c07"/>源。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c0702" cb:place="inline"><note place="inline">澄神靜慮<g ref="#CB15891">𭁷</g>合眞如搜龍藏之琅函採貫花之妙旨窮覆至理囊括群言卽聖人起思製作之
<lb ed="K" n="0729c08"/>意也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c0803" cb:place="inline">起因一章終成千首。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c0811" cb:place="inline"><note place="inline">起興也首自心字冠在諸篇起例廻文成二百
<lb ed="K" n="0729c09"/>首心字拘<anchor xml:id="nkr_note_add_0729c0901" n="0729c0901"/><anchor xml:id="beg0729c0901" n="0729c0901"/>就<anchor xml:id="end0729c0901"/>觀字交<anchor xml:id="nkr_note_add_0729c0902" n="0729c0902"/><anchor xml:id="beg0729c0902" n="0729c0902"/><g ref="#CB28575">㸦</g><anchor xml:id="end0729c0902"/>羅文爲八百首通心字計成心偈一千首矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c0927" cb:place="inline">舒展狀蓮開
<lb ed="K" n="0729c10"/>一朵。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c1003" cb:place="inline"><note place="inline">蓮者生於淥波開敷菡蓞根深葉茂蓊鬱馨香如心偈者文句出於睿思理義喩於蓮華開則
<lb ed="K" n="0729c11"/>通遍於三乘合則同歸於五字極疋機之妙並造化之功</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c1123" cb:place="inline">聯綴似月彩初圓。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0729c12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c1201"><note place="inline">偈成千首卷分二帙蟬聯珠綴玉<unclear/><anchor xml:id="nkr_note_add_0729c1201" n="0729c1201"/><anchor xml:id="beg0729c1201" n="0729c1201"/>冰<anchor xml:id="end0729c1201"/>淸生旨一心該乎萬法若月滿於河漢如彩散<anchor xml:id="nkr_note_add_0729c1202" n="0729c1202"/><anchor xml:id="beg0729c1202" n="0729c1202"/>於人閒<anchor xml:id="end0729c1202"/>照曜群生
<lb ed="K" n="0729c13"/>光流遐注</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c1305" cb:place="inline">立名曰蓮華迴文偈。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c1313" cb:place="inline"><note place="inline">心偈<unclear/><unclear/><unclear/><unclear/><unclear/>取象是以蓮華之号貴彰妙法
<lb ed="K" n="0729c14"/>之深迴<unclear/>周旋粲然義顯</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c1411" cb:place="inline">深非帝王之能事<unclear/>媿辤<unclear/>以
<lb ed="K" n="0729c15"/>縱橫。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c1503" cb:place="inline"><note place="inline">底定四方子育天下民居<unclear/>域化治太平聖人之能事也若乃旋心玄默吟詠性情化群
<lb ed="K" n="0729c16"/>有之幻心傳諸佛之唱道則聖人之餘暇也獨以心偈大情濬時睿旨縱橫製作非常委順辤正亮<unclear/>流
<lb ed="K" n="0729c17"/>布復諭<unclear/>言</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c1706" cb:place="inline">隨分可觀甚爲魯質。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c1714" cb:place="inline"><note place="inline">魯質之<unclear/><unclear/>議之辤<unclear/>以所製
<lb ed="K" n="0729c18"/>心偈庶幾眞理引導修存臣下如觀可悟佛性</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0729c1819" cb:place="inline">兼詔高僧注解稍究根
<lb ed="K" n="0729c19"/>源。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0729c1902" cb:place="inline"><note place="inline">蓮華心頌織出神機羅文而寶網交光務其接物中旨而醍醐上味意在滋生而又丹詔飛來
<lb ed="K" n="0729c20"/>降自凢天之上令臣注解寧詳萬乘之心且臣等智謝笙融學慙安遠本乏超人之譽何當出永之名負
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0730a" n="0730a"/>
<lb ed="K" n="0730a01"/>荷不吠憂兢過甚今則釋承聖製懾測律注<g ref="#CB07448">𡨋</g>搜三藏之眞文永賢一人之金偈矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0730a0133" cb:place="inline">大振於
<lb ed="K" n="0730a02"/>寶鐸金文。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a0205" cb:place="inline"><note place="inline">寶輪迴文實法<anchor xml:id="nkr_note_add_0730a0201" n="0730a0201"/><anchor xml:id="beg0730a0201" n="0730a0201"/>幢<anchor xml:id="end0730a0201"/>之高樹集文成注利並鐸以泠音盖所附之出應使聲含於
<lb ed="K" n="0730a03"/>雅韻</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0730a0303" cb:place="inline">貫穿於玄言妙旨。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a0310" cb:place="inline"><note place="inline">貫穿者攝持之理也玄言者能詮之敎也妙旨者所詮之
<lb ed="K" n="0730a04"/>理也謂敎能攝理擧冀生機也故慈恩云攝列集斯妙理貫又御彼庸生<unclear/>令畢離苦津終登覺岸</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0730a0439" cb:place="inline">永
<lb ed="K" n="0730a05"/>作津梁而濟沉溺。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a0508" cb:place="inline"><note place="inline">迴文至敎傳於未來寔苦海之舟<unclear/>乃泥犂之梯<unclear/>如世尊言
<lb ed="K" n="0730a06"/>張大敎網流衆生魚至彼岸矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0730a0613" cb:place="inline">常爲慧炬以破昬迷。</p></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a0621" cb:place="inline"><note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0730a0601" n="0730a0601"/><anchor xml:id="beg0730a0601" n="0730a0601"/>已<anchor xml:id="end0730a0601"/>二障之昬黑覆蔽
<lb ed="K" n="0730a07"/>慧心使諸趣之迷喩長時不忠留茲心偈永照昬徧者也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0730a0723" cb:place="inline">俾使信心咸知朕意。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0730a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a0801"><note place="inline">今皇帝務令衆生發菩提心修出離行趣無上果終致成佛卽其意也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><p xml:id="pK35p0730a0828" cb:place="inline">今雕成圖像
<lb ed="K" n="0730a09"/>注幷偈頌共二十五卷具列于後。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="K" n="0730a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">輪迴文</cb:mulu><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">心字正迴文</cb:mulu><head>心字正迴文</head>
<lb ed="K" n="0730a11"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a1101"><l>心會解垂要</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a1106" cb:place="inline"><note place="inline">如來之心離於名相指蓮華而爲喩出水功高演妙法而稱奇會解
<lb ed="K" n="0730a12"/>無爲方便垂訓深要之理也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a1212"><l>理眞詮羨非</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a1217" cb:place="inline"><note place="inline">佛意眞理不可以語議論量人天仰
<lb ed="K" n="0730a13"/>羨行利他之敎敷有道之文並曰流輝依天運轉淺近非而能知也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a1327"><l>深意大誰敎</l></lg></cb:div>
<lb ed="K" n="0730a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a1401"><note place="inline">如來甚深之意包含大千喩敎五常問於四海誰能濁曉尒</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a1424"><l>指因緣善歸</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a1429" cb:place="inline"><note place="inline">佛具
<lb ed="K" n="0730a15"/>大悲指示因緣令歸善道智慧深廣亦復如是</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0730a16"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a1601"><l>會解垂要理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a1606" cb:place="inline"><note place="inline">佛垂至敎要利群生演大義之甚深普令悟解顯二邊之非理契會眞常</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0730a17"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a1701"><l>眞詮羨非深</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a1706" cb:place="inline"><note place="inline">賢愚雖異皆羨眞詮智若非深豈能達解</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a1722"><l>意大誰敎
<lb ed="K" n="0730a18"/>指</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a1802" cb:place="inline"><note place="inline">敎旨廣大意趣難思唯獨如來誰能指示</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a1818"><l>因緣善歸心</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a1823" cb:place="inline"><note place="inline">如來指因緣之道應群機
<lb ed="K" n="0730a19"/>渴仰之心令歸十善之門漸契一乘之理</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0730a20"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730a2001"><l>解垂要理眞</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730a2006" cb:place="inline"><note place="inline">垂形六道開示要門解七喩之眞宗誘化癡子顯三重之祕理上應
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0730b" n="0730b"/>
<lb ed="K" n="0730b01"/>吾根</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0103"><l>詮羨非深意</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0108" cb:place="inline"><note place="inline">詮是眞詮意趣深遠根<g ref="#CB13593">𪫬</g>得以非遙小器迷而不羨</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0128"><l>大
<lb ed="K" n="0730b02"/>誰敎指因</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0205" cb:place="inline"><note place="inline">大誰者佛也敎者妙法也佛指妙法令悟善因</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0223"><l>緣善歸
<lb ed="K" n="0730b03"/>心會</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0303" cb:place="inline"><note place="inline">緣者善也歸者趣也善趣妙<g ref="#CB08073">𣅀</g>契會眞心</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0730b04"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0401"><l>垂要理眞詮</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0406" cb:place="inline"><note place="inline">敎垂妙理化備三千要悟眞詮漸登十地</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0422"><l>羨非深
<lb ed="K" n="0730b05"/>意大</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0503" cb:place="inline"><note place="inline">大敎絕妙其意甚深況非迷者以能知乃是達人之仰羨</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0525"><l>誰敎指因
<lb ed="K" n="0730b06"/>緣</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0602" cb:place="inline"><note place="inline">佛宣妙敎喩指白蓮廣開六度之因緣遽拔四流之汩沒</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0624"><l>善歸心會解</l></lg></cb:div>
<lb ed="K" n="0730b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0701"><note place="inline">善知萬法盡歸於心會解一乘皆登樂果</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0730b08"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0801"><l>要理眞詮羨</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0806" cb:place="inline"><note place="inline">要妙之理唯佛證知眞詮之門衆賢仰羨</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0822"><l>非深意大
<lb ed="K" n="0730b09"/>誰</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0902" cb:place="inline"><note place="inline">大覺出興意垂深旨非具聖智誰能了知</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b0918"><l>敎指因緣善</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b0923" cb:place="inline"><note place="inline">如來設敎廣指
<lb ed="K" n="0730b10"/>妙因修得善緣卽獲勝果</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1011"><l>歸心會解垂</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b1016" cb:place="inline"><note place="inline">背塵合覺要在於心垂示妙門
<lb ed="K" n="0730b11"/>會歸正道</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0730b12"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1201"><l>理眞詮羨非</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b1206" cb:place="inline"><note place="inline">眞理凝然詮敎匪及唯佛歎羨了世皆非</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1222"><l>深意大誰
<lb ed="K" n="0730b13"/>敎</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b1302" cb:place="inline"><note place="inline">敎之廣大意之幽深誰解三獸之渡河明顯一眞之有異</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1324"><l>指因緣善歸</l></lg></cb:div>
<lb ed="K" n="0730b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b1401"><note place="inline">佛心廣大指示因緣善誘勞生同歸妙道</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1417"><l>心會解垂要</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b1422" cb:place="inline"><note place="inline">心含万象解垂要妙
<lb ed="K" n="0730b15"/>之門智運六通合會無爲之化</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0730b16"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1601"><l>眞詮羨非深</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b1606" cb:place="inline"><note place="inline">無漏眞詮顯說二空之道有爲深智能窮一性之源口莫能非心莫
<lb ed="K" n="0730b17"/>能羨</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1703"><l>意大誰敎指</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b1708" cb:place="inline"><note place="inline">誰者能仁也意深智遠張敎網於大千指因示緣漉蟲魚於苦
<lb ed="K" n="0730b18"/>海也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1803"><l>因緣善歸心</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730b1808" cb:place="inline"><note place="inline">心生万法湏假因緣善行六度之門必歸一眞之理</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730b1828"><l>會解
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0730c" n="0730c"/>
<lb ed="K" n="0730c01"/>垂要理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c0104" cb:place="inline"><note place="inline">正覺垂形廣啓靈山之會法宣要理能開未解之心</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0730c02"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c0201"><l>詮羨非深意</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c0206" cb:place="inline"><note place="inline">眞詮若雨潤三草之根深妙理無言在百非之像外玄微洞察
<lb ed="K" n="0730c03"/>莫能仰羨者哉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c0307"><l>大誰敎指因</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c0312" cb:place="inline"><note place="inline">大雄設敎廣說善因作五<g ref="#CB13593">𪫬</g>之指歸爲四流之舟擑
<lb ed="K" n="0730c04"/>苟非上器誰能了之</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c0409"><l>緣善歸心會</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c0414" cb:place="inline"><note place="inline">四緣十善乃大聖以躬宣八戒三歸會群
<lb ed="K" n="0730c05"/>心而仰信</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c0505"><l>解垂要理眞</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c0510" cb:place="inline"><note place="inline">五敎要妙眞理凝然合中道之玄宗離二邊之邪執佛垂
<lb ed="K" n="0730c06"/>此旨解化群生</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0730c07"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c0701"><l>羨非深意大</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c0706" cb:place="inline"><note place="inline">意大是出塵之旨非深乃在染之言皆如來之實談示果因而極廣
<lb ed="K" n="0730c08"/>緣熟之者誰不羨哉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c0809"><l>誰敎指因緣</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c0814" cb:place="inline"><note place="inline">敎指四諦之宗應乎小器理演一乘之妙化被
<lb ed="K" n="0730c09"/>上根離此因緣誰能悟矣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c0911"><l>善歸心會解</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c0916" cb:place="inline"><note place="inline">若解佛旨了万法以歸心會證眞宗善一乘而
<lb ed="K" n="0730c10"/>入聖</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1003"><l>垂要理眞詮</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c1008" cb:place="inline"><note place="inline">開性相之玄旨是号眞詮應生滅之機冝乃垂要理</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0730c11"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1101"><l>非深意大誰</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c1106" cb:place="inline"><note place="inline">法華先唱甚深責上慢而匪解淨名不二大意歎菩薩而嘿知苟非
<lb ed="K" n="0730c12"/>大士開遮誰能達證</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1209"><l>敎指因緣善</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c1214" cb:place="inline"><note place="inline">敎指者指法花敎也因緣者法花大事也善開
<lb ed="K" n="0730c13"/>權實之門引入一乘之路</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1311"><l>歸心會解垂</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c1316" cb:place="inline"><note place="inline">歸心佛道會解至眞佛道隆因果之宗乘機化
<lb ed="K" n="0730c14"/>物至眞彰智如之體悟證有方</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1413"><l>要理眞詮羨</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c1418" cb:place="inline"><note place="inline">要理者所顯理也眞詮者能詮敎也羨眞
<lb ed="K" n="0730c15"/>詮之明文顯要理之頓朗</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0730c16"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1601"><l>深意大誰敎</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c1606" cb:place="inline"><note place="inline">靈山之會甚深鶖子領解白路之莚意大空生應機各開敎化之門
<lb ed="K" n="0730c17"/>誰不渴仰引向無爲之道盡共生心</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1715"><l>指因緣善歸</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c1720" cb:place="inline"><note place="inline">顯羊鹿之因緣未爲大本明牛
<lb ed="K" n="0730c18"/>車之正道善作指歸</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1809"><l>心會解垂要</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0730c1814" cb:place="inline"><note place="inline">會解佛心能垂法要依斯妙道故證菩提</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0730c1830"><l>理
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0731a" n="0731a"/>
<lb ed="K" n="0731a01"/>眞詮羨非</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a0105" cb:place="inline"><note place="inline">維摩所談之空理非聲聞以能知文殊演說之眞詮乃菩薩而可羨</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0731a02"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a0201"><l>意大誰敎指</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a0206" cb:place="inline"><note place="inline">我佛說一乘之敎意爲大根指寂滅之二空誰能悟證</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a0227"><l>因緣
<lb ed="K" n="0731a03"/>善歸心</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a0304" cb:place="inline"><note place="inline">因緣者大敎也離空有之二邊歸其中道敎群機而種善誰不發心</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a0330"><l>會解
<lb ed="K" n="0731a04"/>垂要理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a0404" cb:place="inline"><note place="inline">垂者能詮敎也要理者所詮理也應群生之上機說蓮華之妙敎會解佛心各行善
<lb ed="K" n="0731a05"/>道也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a0503"><l>眞詮羨非深</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a0508" cb:place="inline"><note place="inline">眞者眞如也詮者至敎也敎理深妙非小智以能知菩提
<lb ed="K" n="0731a06"/>路遙乃達人之仰羨</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0731a07"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a0701"><l>大誰敎指因</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a0706" cb:place="inline"><note place="inline">大由覺也大覺出興敎演三乘之妙誰由機也隨機頓漸指因果四
<lb ed="K" n="0731a08"/>諦之門也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a0805"><l>緣善歸心會</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a0810" cb:place="inline"><note place="inline">緣者因緣也會由解也假因緣之妙說解入聖之眞宗善
<lb ed="K" n="0731a09"/>歸一乘心了万法也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a0909"><l>解垂要理眞</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a0914" cb:place="inline"><note place="inline">解者智也智解融貫眞詮與妙理雙存垂者示也垂
<lb ed="K" n="0731a10"/>示要門妄情與二邊俱遣</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a1011"><l>詮羨非深意</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a1016" cb:place="inline"><note place="inline">詮敎也無漏言敎經曠刧以難聞寂靜眞
<lb ed="K" n="0731a11"/>如乃小乘而分證意深義遠非外道以能知親因踈緣賢良所羨也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0731a12"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a1201"><l>誰敎指因緣</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a1206" cb:place="inline"><note place="inline">誰於佛敎指說因緣唯佛世尊方能顯示向鹿園而初唱至跋提而
<lb ed="K" n="0731a13"/>終談頭頭開利濟之方一一顯菩提之道</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a1317"><l>善歸心會解</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a1322" cb:place="inline"><note place="inline">善榮聡明歸心祕典<g ref="#CB11301">閱</g>其
<lb ed="K" n="0731a14"/>文而解入究其理而會通可使群生大獲利益</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a1419"><l>垂要理眞詮</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a1424" cb:place="inline"><note place="inline">垂其規範要引群迷
<lb ed="K" n="0731a15"/>詮敎旣在多門眞俗雙運悟證元歸於一實理相俱明也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a1523"><l>羨非深意大</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a1528" cb:place="inline"><note place="inline">羨修大善
<lb ed="K" n="0731a16"/>非惡湏袪達其深而智性顒顒蓮經初說了其意而眞如寂寂般若通談</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0731a17"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a1701"><l>敎指因緣善</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a1706" cb:place="inline"><note place="inline">敎者妙躅也指四諦之因緣應乎小器顯一眞之要旨偏洽大機善
<lb ed="K" n="0731a18"/>解佛心同格根果</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731a1808"><l>歸心會解垂</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731a1813" cb:place="inline"><note place="inline">垂者能詮敎也群生敎聞利濟尤深心歸
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0731b" n="0731b"/>
<lb ed="K" n="0731b01"/>解脫之門解趣龍花之會</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b0111"><l>要理眞詮羨</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b0116" cb:place="inline"><note place="inline">要理者所詮妙理也眞詮者能詮至敎也
<lb ed="K" n="0731b02"/>羨敎理之玄宗入菩提之善道</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b0213"><l>非深意大誰</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b0218" cb:place="inline"><note place="inline">凡智非深佛意廣大覽能仁之至敎
<lb ed="K" n="0731b03"/>誰不發心覺塵網之迷情自然安樂</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0731b04"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b0401"><l>指因緣善歸</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b0406" cb:place="inline"><note place="inline">指喩說法令修大因緣爲仗託之門善作五身之本堅心茲道自然
<lb ed="K" n="0731b05"/>有歸</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b0503"><l>心會解垂要</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b0508" cb:place="inline"><note place="inline">心塵未息會解難生要垂機敎之言自入虛通之道</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b0528"><l>理
<lb ed="K" n="0731b06"/>眞詮羨非</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b0605" cb:place="inline"><note place="inline">理眞得本至寶所而弃化城詮俗悟非入玄門而捨舡筏崇其大<g ref="#CB08073">𣅀</g>誰不羨之</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0731b07"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b0701"><l>深意大誰敎</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b0706" cb:place="inline"><note place="inline">深窮<g ref="#CB13593">𪫬</g>相意測玄微大彰敎化之名誰目修人之稱</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0731b08"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b0801"><l>因緣善歸心</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b0806" cb:place="inline"><note place="inline">植種善本入聖資粮乃諸佛之因緣寔群經之密旨人能歸向自合眞心</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0731b09"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b0901"><l>會解垂要理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b0906" cb:place="inline"><note place="inline">解者智也智談眞理了<g ref="#CB13593">𪫬</g>相之要門垂者指也直指靈山明權實之嘉會</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0731b10"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b1001"><l>眞詮羨非深</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b1006" cb:place="inline"><note place="inline">眞詮者法也深者理也無垢有契眞之說能仁彰示化之談苟非達人不
<lb ed="K" n="0731b11"/>能仰羨也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b1105"><l>意大誰敎指</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b1110" cb:place="inline"><note place="inline">聖意廣大敎闡多方憫幼子之狂迷指火宅之患難知前
<lb ed="K" n="0731b12"/>利濟誰不羨哉</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0731b13"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b1301"><l>緣善歸心會</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b1306" cb:place="inline"><note place="inline">緣是仗託善是万善歸心趣向義會由證也仗万善之通津證一元
<lb ed="K" n="0731b14"/>之眞理也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b1405"><l>解垂要理眞</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b1410" cb:place="inline"><note place="inline">解者解說也垂者垂訓也說五乘之要理眞俗解殊
<lb ed="K" n="0731b15"/>訓三性之分差悟迷有等</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b1511"><l>詮羨非深意</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b1516" cb:place="inline"><note place="inline">詮者顯也羨者慕也顯至理於菴園隨根
<lb ed="K" n="0731b16"/>了證慕眞詮於祇樹任性開通苟非智慧之冲融無以了斯之深意</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b1627"><l>大誰敎指因</l></lg></cb:div>
<lb ed="K" n="0731b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b1701"><note place="inline">大者說敎主也誰者當機衆也敎宣十智之文眀指六因之本令其機衆普自證知</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0731b18"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b1801"><l>善歸心會解</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731b1806" cb:place="inline"><note place="inline">善開方便誘勸歸心會合邪流解通正道依經起行名曰修行</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731b1830"><l>垂
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0731c" n="0731c"/>
<lb ed="K" n="0731c01"/>要理眞詮</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c0105" cb:place="inline"><note place="inline">垂乎秘賾要顯眞詮指繩虵之妄心獲衣中之理寶</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c0125"><l>羨非深
<lb ed="K" n="0731c02"/>意大</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c0203" cb:place="inline"><note place="inline">羨者淨法也非者染心也淨法能出於輪廻深爲利本染法返沉於苦海實可傷嗟諸佛
<lb ed="K" n="0731c03"/>出興大意爲此</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c0307"><l>誰敎指因緣</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c0312" cb:place="inline"><note place="inline">聖開敎網廣指因緣先談四諦之玄俱輪起解後宣
<lb ed="K" n="0731c04"/>六度之義菩薩稟從開茲妙門誰不崇重</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0731c05"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c0501"><l>歸心會解垂</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c0506" cb:place="inline"><note place="inline">垂者跡也般若神珠會解無言之理白蓮髻寶能提有善之心
<lb ed="K" n="0731c06"/>旣歸解脫之宗必弃泥黎之苦</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c0613"><l>要理眞詮羨</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c0618" cb:place="inline"><note place="inline">要理者理佛性也眞詮者是敎
<lb ed="K" n="0731c07"/>法也勝<g ref="#CB13059">𩮺</g>經之所談也聽受讀誦出生死之塵勞知果違因羨涅槃之淨界也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c0731"><l>非深意
<lb ed="K" n="0731c08"/>大誰</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c0803" cb:place="inline"><note place="inline">是非不染上乘理也乘能運載意大幽深誰者金僊也達茲至聖之文必出無常之境也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0731c09"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c0901"><l>敎指因緣善</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c0906" cb:place="inline"><note place="inline">因緣者方便門也指歸寶所令發善心現作化城權敎止息也</note>。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="K" n="0731c10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">心字倒迴文</cb:mulu><head>心字倒廻文</head>
<lb ed="K" n="0731c11"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c1101"><l>歸善緣因指</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c1106" cb:place="inline"><note place="inline"><g ref="#CB21078">弃</g>生死之妄緣令歸補處指果因之報應善達根由頓察之言永揚
<lb ed="K" n="0731c12"/>千古</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c1203"><l>敎誰大意深</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c1208" cb:place="inline"><note place="inline">誰者能說之人敎者所演之法法王演一時之妙說意義
<lb ed="K" n="0731c13"/>無邊敎網開遠刼之迷情深乎大智</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c1315"><l>非羨詮眞理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c1320" cb:place="inline"><note place="inline">無上眞宗醫王妙理悟眞
<lb ed="K" n="0731c14"/>宗者高履菩提達要理者長辝苦海詮中道之幽玄非迷情之可羨</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c1427"><l>要垂解會心</l></lg></cb:div>
<lb ed="K" n="0731c15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c1501"><note place="inline">垂形三界示群情要道之門了解眞心會如來開示之旨</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0731c16"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c1601"><l>善緣因指敎</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c1606" cb:place="inline"><note place="inline">應病與藥設敎投機佛悲願也善緣者爲三根善友也指示果因令
<lb ed="K" n="0731c17"/>歸彼岸也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c1705"><l>誰大意深非</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c1710" cb:place="inline"><note place="inline">誰者能仁也起願化大設栺二宗意不深也立聖法
<lb ed="K" n="0731c18"/>爲一根理非淺也俱爲入果之基皆是出塵之路也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0731c1821"><l>羨詮眞理要</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0731c1826" cb:place="inline"><note place="inline">詮喩醍醐理指
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0732a" n="0732a"/>
<lb ed="K" n="0732a01"/>佛性覽能詮之敎網了所證之眞宗覺甘露以<g ref="#CB02244">沷</g>心似醍醐而灌頂達茲要旨孰不羨哉</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a0135"><l>垂解
<lb ed="K" n="0732a02"/>會心歸</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a0204" cb:place="inline"><note place="inline">垂者軌範也解者無漏後得智也解宣妙法廣應群心令歸八正之門會入一
<lb ed="K" n="0732a03"/>眞之界也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0732a04"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a0401"><l>緣因指敎誰</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a0406" cb:place="inline"><note place="inline">承善熟機故化身設敎也指一切法仗因託緣而生也令知不實悟
<lb ed="K" n="0732a05"/>解無常出煩惱四流證寂滅一理誰聞茲道不肯歸依也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a0523"><l>大意深非羨</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a0528" cb:place="inline"><note place="inline">大者
<lb ed="K" n="0732a06"/>佛所說至法也如天之道不肅而成其政不嚴而冶乎人也意旨深遠絕煩惱是非利濟尤多使聖凡仰
<lb ed="K" n="0732a07"/>羨也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a0703"><l>詮眞理要垂</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a0708" cb:place="inline"><note place="inline">詮名句文可詮表法也說二空之眞要顯一法之離言義味玄
<lb ed="K" n="0732a08"/>微理凝難測垂示群品令其證修也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a0815"><l>解會心歸善</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a0820" cb:place="inline"><note place="inline">解卽佛智會卽說法處也
<lb ed="K" n="0732a09"/>群情聞敎心歸寂滅之門至聖難量身寄無常之界覩茲善道誰不怡然</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0732a10"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a1001"><l>因指敎誰大</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a1006" cb:place="inline"><note place="inline">誰者大通佛也爲人天善因指敎所行也放大光而燭物演妙法以
<lb ed="K" n="0732a11"/>利生令乘般若之舟速到涅槃之岸</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a1115"><l>意深非羨詮</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a1120" cb:place="inline"><note place="inline">深謂深機意謂意旨悟茲
<lb ed="K" n="0732a12"/>詮顯所指因緣知有相以非眞羨無名而是實</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a1219"><l>眞理要垂解</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a1224" cb:place="inline"><note place="inline">佛投機而入有
<lb ed="K" n="0732a13"/>相神用千般敎指喩以顯無言理窮一實要垂方便提<anchor xml:id="nkr_note_add_0732a1301" n="0732a1301"/><anchor xml:id="beg0732a1301" n="0732a1301"/>擢<anchor xml:id="end0732a1301"/>有緣普令福惠以齊修解證眞常之妙果</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a1339"><l>會
<lb ed="K" n="0732a14"/>心歸善緣</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a1405" cb:place="inline"><note place="inline">會者說法處也心者佛心也或因空而指有或遣有以談空旣息<g ref="#CB08891">𢙣</g>緣令
<lb ed="K" n="0732a15"/>歸善道得優遊於寶所漸出離於迷津也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0732a16"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a1601"><l>指敎誰大意</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a1606" cb:place="inline"><note place="inline">指敎者所說法也誰者能說人佛也佛垂大法意利含生指火宅爲
<lb ed="K" n="0732a17"/>不實之門勸令捨弃示寶所作安樂之地引過化城</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a1721"><l>深非羨詮眞</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732a1726" cb:place="inline"><note place="inline">深者眞如
<lb ed="K" n="0732a18"/>也非羨者詮也眞如離言假詮敎而立喩聖心利益垂濟度而可遵設法有方孰不欽羨</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732a1835"><l>理要
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0732b" n="0732b"/>
<lb ed="K" n="0732b01"/>垂解會</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b0104" cb:place="inline"><note place="inline">理道也要順也至道希夷蓋養神而順性至玄淡蕩由適智以悅心垂德怡情
<lb ed="K" n="0732b02"/>自然解會</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b0205"><l>心歸善緣因</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b0210" cb:place="inline"><note place="inline">心歸者崇重義善緣者依仗義重三乘之祕賾的是
<lb ed="K" n="0732b03"/>深因仗六度之資持堪爲大果</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0732b04"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b0401"><l>敎誰大意深</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b0406" cb:place="inline"><note place="inline">敎卽佛敎也誰卽菩薩也佛談大法意旨玄深若非菩薩之根機淺
<lb ed="K" n="0732b05"/>識莫能而悟解</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b0507"><l>非羨詮眞理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b0512" cb:place="inline"><note place="inline">非者邪法也羨者正法也無明間重迷衆生於六道
<lb ed="K" n="0732b06"/>之中淨法詮眞引群情於三界之外論其至理善好依憑</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b0623"><l>要垂解會心</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b0628" cb:place="inline"><note place="inline">要憑佛敎
<lb ed="K" n="0732b07"/>可作津梁喜醫王垂降於中天群心向化仰聖法解流於諸國衆善會同</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b0729"><l>歸善緣因
<lb ed="K" n="0732b08"/>指</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b0802" cb:place="inline"><note place="inline">歸心泯相合維摩之嘿言指因說緣善文殊之智辯</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0732b09"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b0901"><l>誰大意深非</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b0906" cb:place="inline"><note place="inline">誰者說法主也大卽包含空有不滯兩邊深乃意趣無窮雙顯
<lb ed="K" n="0732b10"/>本末是上智之所究非迷情而可知</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b1015"><l>羨詮眞理要</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b1020" cb:place="inline"><note place="inline">能詮之敎要妙人天共遵所顯
<lb ed="K" n="0732b11"/>之理凝然聖凡同道履眞入證今古齊忻達本出纏賢愚皆羨</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b1125"><l>垂解會心歸</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b1130" cb:place="inline"><note place="inline">法王
<lb ed="K" n="0732b12"/>垂不空之妙顯万法以歸心衆生解一實之宗會三賢而入聖</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b1225"><l>善緣因指敎</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b1230" cb:place="inline"><note place="inline">無漏
<lb ed="K" n="0732b13"/>言敎指無明爲苦海之源善勸迷情了因緣是離塵之本</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0732b14"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b1401"><l>大意深非羨</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b1406" cb:place="inline"><note place="inline">大卽万行深是一眞万行爲成佛之因一眞乃得聖之本智窮
<lb ed="K" n="0732b15"/>性海意盡玄微知三界之苦非羨十力之果妙</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b1519"><l>詮眞理要垂</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b1524" cb:place="inline"><note place="inline">法身難測要佛證以
<lb ed="K" n="0732b16"/>揚詮眞理深玄籍垂提而方顯</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b1613"><l>解會心歸善</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b1618" cb:place="inline"><note place="inline">解卽群品情開心生善法會卽貫通
<lb ed="K" n="0732b17"/>妙理歸契眞常</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732b1707"><l>緣因指敎誰</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732b1712" cb:place="inline"><note place="inline">演三乘之言敎指空有以成非旣開趣向之門誰不
<lb ed="K" n="0732b18"/>仰重勸悟因緣要妙寧不更切進修</note>。</p></cb:div>
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0732c" n="0732c"/>
<lb ed="K" n="0732c01"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c0101"><l>意深非羨詮</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c0106" cb:place="inline"><note place="inline">佛運大悲其意非淺含生羨所詮之奧旨資出世之深機旣承法雨
<lb ed="K" n="0732c02"/>以霑濡遂淂枯根而並秀</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c0211"><l>眞理要誰解</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c0216" cb:place="inline"><note place="inline">眞敎理深幾乎玄妙者哉不可以識
<lb ed="K" n="0732c03"/>識不可以智知要化熟根佛垂茲道示變通之去處解煩<g ref="#CB08974">𢙉</g>之縈紆</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c0327"><l>會心歸善緣</l></lg></cb:div>
<lb ed="K" n="0732c04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c0401"><note place="inline">會合佛心所化含生矣指歸善事令植殊因法寶良曰眞是依歸之地大雄妙道寔爲安樂之緣也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c0439"><l>因
<lb ed="K" n="0732c05"/>指敎誰大</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c0505" cb:place="inline"><note place="inline">指敎者誘引聽法之因由也釋迦多寶分半座以談空文殊淨名喩<g ref="#CB12752">弥</g>盧
<lb ed="K" n="0732c06"/>而演妙明宣大行令趣七宗誰具多緣審而<g ref="#CB11040">𣸪</g>聽</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0732c07"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c0701"><l>深非羨詮眞</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c0706" cb:place="inline"><note place="inline">世所宗者眞詮深旨也非狂迷仰羨也定弓在手驚迴貪慾之
<lb ed="K" n="0732c08"/>怨惠炬長明照破愚癡之闇也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c0813"><l>理要垂解會</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c0818" cb:place="inline"><note place="inline">眞理亡言要法難解或<g ref="#CB17200">從</g>無而入有
<lb ed="K" n="0732c09"/>或用實而作權垂此化門令其會證</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c0915"><l>心歸善緣因</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c0920" cb:place="inline"><note place="inline">心歸者向善事志也託佛
<lb ed="K" n="0732c10"/>爲緣聞惠始起思擇妙句伏嗔火以不生修植勝因達寂然之住處</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c1027"><l>指敎誰大意</l></lg></cb:div>
<lb ed="K" n="0732c11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c1101"><note place="inline">指者定義敎者妙詮誰點惠燈鑒斯大意</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0732c12"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c1201"><l>非羨詮眞理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c1206" cb:place="inline"><note place="inline">非由不也不是出塵之士寧窮納海之文羨此能詮方悟眞理</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c1230"><l>要
<lb ed="K" n="0732c13"/>垂解會心</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c1305" cb:place="inline"><note place="inline">要謂要門法也垂謂垂訓佛也遍解一切日會天澤無私不潤枯株之類
<lb ed="K" n="0732c14"/>佛心雖普難提匪熟之機</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c1411"><l>歸善緣因指</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c1416" cb:place="inline"><note place="inline">趣求勝果曰歸其<g ref="#CB13593">𪫬</g>柔知曰善指佛
<lb ed="K" n="0732c15"/>爲緣修出世之行也或因神通而得悟或因敎法以證眞</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c1523"><l>敎誰大意深</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c1528" cb:place="inline"><note place="inline">誨導
<lb ed="K" n="0732c16"/>於人曰敎其旨幽邃曰深知誰悟此志意修行躋常樂之寶山出塵勞之大海</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0732c17"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c1701"><l>羨詮眞理要</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c1706" cb:place="inline"><note place="inline">仰慕聖賢謂之羨表顯眞理謂之詮精心奉佛稟敎植因要歸淸淨
<lb ed="K" n="0732c18"/>之源返視非堅之地</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0732c1809"><l>垂解會心歸</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0732c1814" cb:place="inline"><note place="inline">垂訓孝道魯國高談會啓<name role="" type="person">鷲山</name>釋天大事心歸
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0733a" n="0733a"/>
<lb ed="K" n="0733a01"/>解脫將六事以齊修智滅貪癡悟三科而是幻</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a0119"><l>善緣因指敎</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a0124" cb:place="inline"><note place="inline">爲人謙和謂之善心
<lb ed="K" n="0733a02"/>從指敎謂之緣遵佛旨以崇因立惠刀而割愛</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a0219"><l>誰大意深非</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a0224" cb:place="inline"><note place="inline">思慮佛事謂之意無
<lb ed="K" n="0733a03"/>物不包名爲大湏彌高峻芥子納以非難渤澥深沈纖毛吞而不隘誰言神化不爲利生</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0733a04"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a0401"><l>詮眞理要垂</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a0406" cb:place="inline"><note place="inline">詮者量也量度義理要證眞如誰依微妙之言果立覺花之字</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a0430"><l>解
<lb ed="K" n="0733a05"/>會心歸善</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a0505" cb:place="inline"><note place="inline">解者離也離三毒之煩<g ref="#CB08974">𢙉</g>也獼猴獻果尙會佛心童子奉沙猶獲王位歸
<lb ed="K" n="0733a06"/>崇善事感此休祥也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a0609"><l>緣因指敎誰</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a0614" cb:place="inline"><note place="inline">佛是眞友敎指良緣誰向此門能滅心頭之火
<lb ed="K" n="0733a07"/>因修大行必爲物外之人</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a0711"><l>大意深非羨</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a0716" cb:place="inline"><note place="inline">聖法廣大意趣淵深理絕百非秀出死生
<lb ed="K" n="0733a08"/>之境義舍万象<g ref="#CB09175">頴</g>超凡聖之言羨此恒規孰不精進也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0733a09"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a0901"><l>眞理要垂解</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a0906" cb:place="inline"><note place="inline">聲敎曰眞詮智惠曰要解也百億化形一音演妙隨其廣略悟證淺
<lb ed="K" n="0733a10"/>深承斯垂訓之文善滅迷情之害也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a1015"><l>會心歸善緣</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a1020" cb:place="inline"><note place="inline">會心者契合如來之旨也起慈
<lb ed="K" n="0733a11"/>悲雲飛般若雨息四生之熱<g ref="#CB08974">𢙉</g>蘇万彙之燋枯佛是善緣誰不歸向</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a1127"><l>因指敎誰大</l></lg></cb:div>
<lb ed="K" n="0733a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a1201"><note place="inline">指者示也示其善因敎行大道聞名作禮尙爲出世之基以舌談空必有離塵之報知誰解悟向法修行</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0733a13"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a1301"><l>意深非羨詮</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a1306" cb:place="inline"><note place="inline">意深者詮量佛旨也俯之不測仰之<g ref="#CB12752">弥</g>高羨盤根錯節之言是爲眞
<lb ed="K" n="0733a14"/>妙知委曲生澀之義非預本宗</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0733a15"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a1501"><l>理要垂解會</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a1506" cb:place="inline"><note place="inline">意通眞俗名解心開利濟日垂要觀上古之風合會無爲之理</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a1530"><l>心
<lb ed="K" n="0733a16"/>歸善緣因</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a1605" cb:place="inline"><note place="inline">澄神息慮名曰心歸捨淺<g ref="#CB17200">從</g>深号爲緣善若蘊出塵之利見果成入道之
<lb ed="K" n="0733a17"/>初因也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a1704"><l>指敎誰大意</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a1709" cb:place="inline"><note place="inline">意含万象爲大指陳衆說名誰欲知利益之門湏稟如來
<lb ed="K" n="0733a18"/>之敎</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733a1803"><l>深非羨詮眞</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733a1808" cb:place="inline"><note place="inline">敎海無邊号深有可宗重爲羨是非不染苦樂難量要隆
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0733b" n="0733b"/>
<lb ed="K" n="0733b01"/>三敎之指蹤但究眞詮而方顯</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0733b02"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b0201"><l>要垂解會心</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b0206" cb:place="inline"><note place="inline">要者要門敎也解者解惠也佛垂慈而化導人仰德以傾心會法式
<lb ed="K" n="0733b03"/>以行壇自智生而斷惑</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b0310"><l>歸善緣因指</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b0315" cb:place="inline"><note place="inline">佛道平而可歸塵垢染而非善指眞軌以
<lb ed="K" n="0733b04"/>爲緣搆殊因而趣果</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b0409"><l>敎誰大意深</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b0414" cb:place="inline"><note place="inline">貫花妙絕謂之敎末測何機謂之誰佛意深遠名曰
<lb ed="K" n="0733b05"/>大腹中貯火縱刧壞以非燒口內吸風任山搖而不動也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b0523"><l>非羨詮眞理</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b0528" cb:place="inline"><note place="inline">在凡知非
<lb ed="K" n="0733b06"/>向佛可羨假文詮而得妙猒行苦以求眞本智若生卽能證理</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0733b07"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b0701"><l>垂解會心歸</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b0706" cb:place="inline"><note place="inline">如來垂證眞之智衆生開悟解之心會契本源歸於大道</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b0728"><l>善
<lb ed="K" n="0733b08"/>緣因指敎</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b0805" cb:place="inline"><note place="inline">利濟群品稱之爲善堪爲仗託名之曰緣指如來說法之因敎物類依修
<lb ed="K" n="0733b09"/>之略</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b0903"><l>誰大意深非</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b0908" cb:place="inline"><note place="inline">大卽權實<g ref="#CB07883">㧾</g>包深乃人天非測意旨高遠誰能信<g ref="#CB27329">㦲</g></note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b0928"><l>羨
<lb ed="K" n="0733b10"/>詮眞理要</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b1005" cb:place="inline"><note place="inline">羨無漏之眞詮捨身爲法味上乘之要理投火求經要行三刼之因方證
<lb ed="K" n="0733b11"/>涅槃之果</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0733b12"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b1201"><l>解會心歸善</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b1206" cb:place="inline"><note place="inline">見通今古名解情貫賢愚曰歸會具執朴之心善達證明之道也</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0733b13"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b1301"><l>緣因指敎誰</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b1306" cb:place="inline"><note place="inline">緣其至敎盡懷向化之心指其聖思各起追風之道將儒齊釋誰不依
<lb ed="K" n="0733b14"/>遵也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b1403"><l>大意深非羨</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b1408" cb:place="inline"><note place="inline">得玄珠於赤水深窮道元獲意寶於鷲峯大明佛理苟非穎達
<lb ed="K" n="0733b15"/>何以羨之</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b1505"><l>詮眞理要垂</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b1510" cb:place="inline"><note place="inline">談空說有謂之詮取實弃華名爲理大敷眞要垂示迷徒</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0733b16"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b1601"><l>會心歸善緣</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b1606" cb:place="inline"><note place="inline">含靈緣熟善誓卽來明點慈燈破泥黎之黑闇銛磨惠刃敵煩<g ref="#CB08974">𢙉</g>之
<lb ed="K" n="0733b17"/>仇讎旣生歸仰之心必會證眞之道</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b1715"><l>因指敎誰大</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b1720" cb:place="inline"><note place="inline">因者色心之種子也指此敎法
<lb ed="K" n="0733b18"/>誰不依歸大興薩埵之心高趣非常之境</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733b1817"><l>意深非羨詮</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733b1822" cb:place="inline"><note place="inline">意出囂塵曰深詮来性相
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0733c" n="0733c"/>
<lb ed="K" n="0733c01"/>曰敎故非愚法之流肯羨幽玄之旨</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c0115"><l>眞理要垂解</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c0120" cb:place="inline"><note place="inline">定通眞理垂化要門寔祕敎以
<lb ed="K" n="0733c02"/>所詮徒合生而悟解</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0733c03"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c0301"><l>心歸善緣因</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c0306" cb:place="inline"><note place="inline">三辰運動因緣惣在於心九地往來善惡咸歸於佛</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c0326"><l>指敎
<lb ed="K" n="0733c04"/>誰大意</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c0404" cb:place="inline"><note place="inline">指敎定學令修佛大意也知誰聡悟稟法行持断有漏之盖纏契無生之至理</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c0434"><l>深
<lb ed="K" n="0733c05"/>非羨詮眞</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c0505" cb:place="inline"><note place="inline">眞謂惠學也詮表深理非愚人之所羨也依定起惠拯物導迷取香飯於上方
<lb ed="K" n="0733c06"/>接猊臺於東土</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c0607"><l>理要垂解會</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c0612" cb:place="inline"><note place="inline">理謂戒學也會謂處也要防惡以不起解向佛以留
<lb ed="K" n="0733c07"/>心依斯垂訓之言早達棲眞之地</note>。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="K" n="0733c08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">侵字正迴文一</cb:mulu><head>侵字正廻文</head>
<lb ed="K" n="0733c09"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c0901"><l>侵觀靄運孝</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c0906" cb:place="inline"><note place="inline">了煩惱苦謂之觀達百行先名爲孝被障染之侵縛運智劒而剪除
<lb ed="K" n="0733c10"/>普使群生靄然安樂</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c1009"><l>齊嗔協健古</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c1014" cb:place="inline"><note place="inline">断貪嗔之惡法恊佛敎以修行戒香生薝蔔之
<lb ed="K" n="0733c11"/>林洞齊今古惠海潤栴檀之樹健貫悟迷</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c1117"><l>尋寬在訓照</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c1122" cb:place="inline"><note place="inline">追尋賢道法德湏在於寬
<lb ed="K" n="0733c12"/>仁研覈聖因蘊暢定由於訓照</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c1213"><l>迷循業願苦</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c1218" cb:place="inline"><note place="inline">業苦纏縛盖爲邪執以迷心循察開遮湏
<lb ed="K" n="0733c13"/>託正言而覺悟願依佛道永爲指歸</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0733c14"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c1401"><l>觀靄運孝齊</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c1406" cb:place="inline"><note place="inline">察愚用智謂之觀體色溫淸謂之孝運靄靄之大惠齊明明之
<lb ed="K" n="0733c15"/>佛心勗勵勸修必入聖道</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c1511"><l>嗔協健古尋</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c1516" cb:place="inline"><note place="inline">煩毒撓心名爲嗔機見捷利号曰健尋太
<lb ed="K" n="0733c16"/>古之淳朴協今來之佛言遵而行之寧無大利</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c1619"><l>寬在訓照迷</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c1624" cb:place="inline"><note place="inline">積德厚仁爲寬謙恭
<lb ed="K" n="0733c17"/>執禮爲訓旣在利濟之道湏懷照物之心令諸迷徒俱得解脫</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0733c1725"><l>循業願苦侵</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0733c1730" cb:place="inline"><note place="inline">三界
<lb ed="K" n="0733c18"/>出沒爲循六度俱修爲業願興四誓作苦海之舟航法演一音破邪山之侵剋</note>。</p></cb:div>
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0734a" n="0734a"/>
<lb ed="K" n="0734a01"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a0101"><l>靄運孝齊嗔</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a0106" cb:place="inline"><note place="inline">慈雲普靄爲靄眞如頓證名齊運智漸入於佛門先除嗔慾擧
<lb ed="K" n="0734a02"/>意擬隆於忠政湏秉孝心</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a0211"><l>協健古尋寬</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a0216" cb:place="inline"><note place="inline">上和下睦爲協窮今覽古号尋蘊寬健之
<lb ed="K" n="0734a03"/>大心修菩提之勝行</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a0309"><l>在訓照迷循</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a0314" cb:place="inline"><note place="inline">明察物情爲照暗昧前境名迷佛興訓育之功
<lb ed="K" n="0734a04"/>爲<g ref="#CB15072">㧞</g>循環之輩令悟万法皆在於心</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a0415"><l>業願苦侵觀</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a0420" cb:place="inline"><note place="inline">深入實際曰侵洽符人望名願
<lb ed="K" n="0734a05"/>觀業苦之逼迫甚可憫嗟垂利益之慈悲便爲依怙</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0734a06"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a0601"><l>運孝齊嗔協</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a0606" cb:place="inline"><note place="inline">運之於德孝之於心齊之於賢協之於順明彰四行誡君子之嗔心高
<lb ed="K" n="0734a07"/>運六通顯聖文之勸善也</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a0711"><l>健古尋寬在</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a0716" cb:place="inline"><note place="inline">具勇健智尋古佛心寬隆自在之功必到
<lb ed="K" n="0734a08"/>圓滿之地</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a0805"><l>訓照迷循業</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a0810" cb:place="inline"><note place="inline">訓騰今古照貫去來因循沒溺於迷中業緣繫絆勤確誘
<lb ed="K" n="0734a09"/>化於出離惑障永無</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a0909"><l>願苦侵觀靄</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a0914" cb:place="inline"><note place="inline">佛興悲願觀衆生諸苦所侵法闡慈雲靄群品
<lb ed="K" n="0734a10"/>俱時解脫</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0734a11"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a1101"><l>孝齊嗔協健</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a1106" cb:place="inline"><note place="inline">混元始分孝道齊彰於初首眞如才證佛智協健以揚詮闡斯利門
<lb ed="K" n="0734a12"/>調化嗔毒</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a1205"><l>古尋寬在訓</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a1210" cb:place="inline"><note place="inline">尋赫胥之道曰古證如來之智稱寬發心在訓警之言成
<lb ed="K" n="0734a13"/>道居利生之路</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a1307"><l>照迷循業願</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a1312" cb:place="inline"><note place="inline">願聞大惠照示迷情循根識之有差隨業緣而化度</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0734a14"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a1401"><l>苦侵觀靄運</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a1406" cb:place="inline"><note place="inline">衆生遭惑苦之吞侵靄霑三界諸佛運觀智而救拔令離六塵
<lb ed="K" n="0734a15"/>各駕法舟速登佛路</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0734a16"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a1601"><l>齊嗔協健古</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a1606" cb:place="inline"><note place="inline">和贊王道名協自他俱濟爲齊發精進勇健之心断貪欲嗔恚之火
<lb ed="K" n="0734a17"/>令遵古典依法修行</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a1709"><l>尋寬在訓照</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a1714" cb:place="inline"><note place="inline">披尋至典寬究根源知三敎之指蹤但言訓照
<lb ed="K" n="0734a18"/>了五乘之玄妙獨在經文</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734a1811"><l>迷循業願苦</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734a1816" cb:place="inline"><note place="inline">荏苒循環於三界蓋爲迷心輪迴<unclear/>墜於
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0734b" n="0734b"/>
<lb ed="K" n="0734b01"/>四生都緣業苦佛持大願度此有情</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b0115"><l>侵觀靄運孝</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b0120" cb:place="inline"><note place="inline">有精微而孝生有智證而
<lb ed="K" n="0734b02"/>觀起慈雲高靄運動勞生法雨遍侵潤茲物品</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0734b03"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b0301"><l>嗔協健古尋</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b0306" cb:place="inline"><note place="inline">細窮至理謂之尋聡惠不群謂之健仰法水以來霑滅情田之嗔火
<lb ed="K" n="0734b04"/>咸言上古盡協佛心</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b0409"><l>寬在訓照迷</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b0414" cb:place="inline"><note place="inline">道含万象謂之大敎流百億謂之寬智懸照於
<lb ed="K" n="0734b05"/>迷淪意唯在於提訓</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b0509"><l>循業願苦侵</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b0514" cb:place="inline"><note place="inline">憫循環而不定被業苦以相侵願開揚化之門
<lb ed="K" n="0734b06"/>廣演玄溦之法</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b0607"><l>觀靄運孝齊</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b0612" cb:place="inline"><note place="inline">悲智齊運忠孝兼行布靄靄之慈雲降霏霏之法雨
<lb ed="K" n="0734b07"/>咸觀佛道孰不進修</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0734b08"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b0801"><l>協健古尋寬</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b0806" cb:place="inline"><note place="inline">躍行古道謂之健情含法藏謂之寬靜閱眞詮覬智心之漸朗細尋
<lb ed="K" n="0734b09"/>奧旨協大覺之指蹤</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b0909"><l>在訓照迷循</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b0914" cb:place="inline"><note place="inline">像敎流通軌式恒在訓示沉迷之衆照開昬暗之心
<lb ed="K" n="0734b10"/>不使因循虛忙險道</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b1009"><l>業願苦侵觀</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b1014" cb:place="inline"><note place="inline">佛願若海化質如雲觀五苦之含生未崇白業唱一
<lb ed="K" n="0734b11"/>宗之妙典驚倒黑山旣無邪黨以來侵必有證眞之方便</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b1123"><l>靄運孝齊嗔</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b1128" cb:place="inline"><note place="inline">靄運神通
<lb ed="K" n="0734b12"/>大崇孝行放光說法與古佛以道齊止貪離嗔作今來之誡制</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0734b13"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b1301"><l>健古尋寬在</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b1306" cb:place="inline"><note place="inline">求法勇<g ref="#CB07536">𨦣</g>謂之健也古今時異佛旨體同躍躍在心正合寬仁之念
<lb ed="K" n="0734b14"/>明明尋善必躋寂滅之門</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b1411"><l>訓照迷循業</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b1416" cb:place="inline"><note place="inline">訓照迷謬因循業縈立名文爲導利之門
<lb ed="K" n="0734b15"/>顯光明作出生之路</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b1509"><l>願苦侵觀靄</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b1514" cb:place="inline"><note place="inline">行苦相侵刼石銷而未息靄願深廣智觀
<lb ed="K" n="0734b16"/>鑒以不停</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b1605"><l>運孝齊嗔協</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b1610" cb:place="inline"><note place="inline">運動情樞伏除嗔慾心宗孝行志協事親不惟賢聖以咸
<lb ed="K" n="0734b17"/>遵抑亦古今之齊詠</note>。</p></cb:div>
<lb ed="K" n="0734b18"/><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734b1801"><l>古尋寬在訓</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734b1806" cb:place="inline"><note place="inline">師古尋眞寬仁獎善潛想諸佛之行跡削除衆識之妄緣欲訓示於
<pb ed="K" xml:id="K35.1258.0734c" n="0734c"/>
<lb ed="K" n="0734c01"/><unclear/>來在先修於殊事</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734c0109"><l>照迷循業願</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734c0114" cb:place="inline"><note place="inline">高懸智曰謂之照不歸佛道謂之迷循察深機
<lb ed="K" n="0734c02"/>廣開化行令除業苦願作津梁</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734c0213"><l>苦侵觀靄運</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734c0218" cb:place="inline"><note place="inline">死生逼迫謂之苦善惡相吞謂之侵
<lb ed="K" n="0734c03"/>運靄靄之定通令修觀智懸明明之法印願作指歸</note>。</p></cb:div><cb:div type="orig"><lg xml:id="lgK35p0734c0321"><l>孝齊嗔恊健</l></lg></cb:div><cb:div type="commentary"><p xml:id="pK35p0734c0326" cb:place="inline"><note place="inline">智心勇進謂之
<lb ed="K" n="0734c04"/>健貪嗔俱断謂之齊協大覺之玄風行孝悌之善道</note>。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="K" n="0734c05"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>御製蓮華心輪廻文偈頌卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="K" n="0734c06"/><cb:div type="w"><p xml:id="pK35p0734c0601">甲辰歲高麗國大藏都監奉
<lb ed="K" n="0734c07" type="honorific"/><g ref="#CB30072">𠡠</g>彫造</p></cb:div>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0729a2001" to="#end0729a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">自</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app>
<app from="#beg0729b0101" to="#end0729b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0729b1701" to="#end0729b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0729b2001" to="#end0729b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">挽</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app>
<app from="#beg0729c0501" to="#end0729c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">臨</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app>
<app from="#beg0729c0901" to="#end0729c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">就</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app>
<app from="#beg0729c0902" to="#end0729c0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB28575">㸦</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app>
<app from="#beg0729c1201" to="#end0729c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">冰</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app>
<app from="#beg0729c1202" to="#end0729c1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">於人閒</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/><unclear/><unclear/></rdg></app>
<app from="#beg0730a0201" to="#end0730a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">幢</lem><rdg wit="#wit.orig">憧</rdg></app>
<app from="#beg0730a0601" to="#end0730a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0732a1301" to="#end0732a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">擢</lem><rdg wit="#wit.orig"><unclear/></rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0729a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729a2001">自【CB】，<unclear/>【麗】</note>
<note n="0729b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729b0101">已【CB】，巳【麗】</note>
<note n="0729b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729b1701">已【CB】，巳【麗】</note>
<note n="0729b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729b2001">挽【CB】，<unclear/>【麗】</note>
<note n="0729c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729c0501">臨【CB】，<unclear/>【麗】</note>
<note n="0729c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729c0901">就【CB】，<unclear/>【麗】</note>
<note n="0729c0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729c0902"><g ref="#CB28575">㸦</g>【CB】，<unclear/>【麗】</note>
<note n="0729c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729c1201">冰【CB】，<unclear/>【麗】</note>
<note n="0729c1202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729c1202">於人閒【CB】，<unclear/><unclear/><unclear/>【麗】</note>
<note n="0730a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0730a0201">幢【CB】，憧【麗】</note>
<note n="0730a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0730a0601">已【CB】，巳【麗】</note>
<note n="0732a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0732a1301">擢【CB】，<unclear/>【麗】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>